Ө.А. Байқоңыров атындағы Жезқазған университеті

Орталық Қазақстандағы түсті металлургияның дамуы және Жезқазған өңірін өнеркәсіптік игеру білікті инженерлік-техникалық кадрларды даярлау мәселесін өткір қойды. Осы қажеттілікке жауап ретінде өңірдегі алғашқы жоғары білім ошағы пайда болды — Қарағанды политехникалық институтының дайындық курстары негізінде кешкі жалпы техникалық факультет ашылды. Бастапқы кезеңде оқыту өнеркәсіп үшін маңызды мамандықтар бойынша, атап айтқанда кәсіпорындарды электрмен жабдықтау және құрылыс бағыттары бойынша жүргізілді. Факультеттің негізін қалаушылардың бірі — көрнекті ғалым, ҚарПИ ректоры А.С. Сағынов.

Кейіннен факультет кеңейе түсті: күндізгі бөлім ашылып, мамандықтар мен студенттер саны артты, ал оқу орнының мәртебесі Қарағанды политехникалық институтының филиалы деңгейіне дейін көтерілді. Жергілікті билік жаңа жоғары оқу орнына жан-жақты қолдау көрсетіп, материалдық-техникалық базаның нығаюына және ғылыми-педагогикалық кадрларды тартуға ықпал етті. Кейін филиал дербес Жезқазған тау-кен технологиялық институты болып қайта құрылып, толықтай тау-кен өнеркәсібі өңірінің қажеттіліктеріне бағытталды.

Техникалық мамандарды даярлаумен қатар өсіп келе жатқан өңірдің әлеуметтік саласы мен білім беру жүйесі үшін кадрларға да қажеттілік туындады. Осы міндетті шешу үшін Жезқазған педагогикалық институты құрылды. Ол алғашқыда екі факультетпен өз жұмысын бастағанымен, кейіннен бағыттар аясын тез кеңейтіп, жаратылыстану-географиялық және көркем-графикалық бөлімдерді қосты. Өз қызметі барысында педагогикалық институт Орталық Қазақстанның қалалық, кенттік және ауылдық мектептері үшін мыңдаған мұғалімдер даярлады.

Өңірдегі жоғары білім берудің дамуының логикалық қорытындысы ретінде екі жетекші жоғары оқу орны — тау-кен технологиялық және педагогикалық институттардың бірігуі жүзеге асты. Олардың негізінде О.А. Байқоңыров атындағы Жезқазған университеті құрылды. Бұл бірігу ғылыми-педагогикалық әлеуетті біріктіруге, оқу-зертханалық базаны нығайтуға және мамандар даярлауды заманауи өндіріс пен әлеуметтік ортаның талаптарына сәйкес жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік берді.